ซี บอเรียเป็นโรคผิวหนังชนิดหนึ่ง พบได้บ่อยพอสมควร ต่างจากรังแค (dandruff) ตรงที่รังแคเป็นสะเก็ดเฉพาะที่ศีรษะและไม่มีอาการอักเสบของหนังศีรษะ ส่วนโรคซีบอเรียจะมีอาการอักเสบของหนังศีรษะร่วมด้วย ถ้าเผลอไปแกะหรือเกาอาจจะมีน้ำเหลืองเยิ้ม หรือถ้าทิ้งไว้นานๆ ไม่รักษา สะเก็ดจะหนามากขึ้นเรื่อยๆ อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้ผมร่วงได้ ตามปกติแล้วเซลล์หนังศีรษะของคนเรา ซึ่งเกิดใหม่จะค่อยๆ เลื่อนจากใต้ผิวหนังขึ้นมาจนถึงผิวชั้นบนสุด และหลุดออกไปในเวลาประมาณ 28 วันโดยเฉลี่ย โดยเซลล์ที่หลุดออกจะเป็นชิ้นเล็กๆ ที่ตาเปล่ามองไม่เห็น แต่ถ้ามีสาเหตุใดก็ตามที่ทำให้วงจรนี้ถูกเร่งให้เร็วขึ้น เช่น จาก 28 วัน เหลือแค่ 7-21 วัน โดยเซลล์ที่หลุดออกแทนที่จะเป็นชิ้นเล็ก กลับมีขนาดใหญ่ขึ้นเป็นขุยสีขาวหรือเทา และมีอาการคันศีรษะ แสดงว่ามีรังแคเกิดขึ้น โดยทั่วไปรังแคจะไม่มีการอักเสบบวมแดงทีบริเวณหนังศีรษะเลย

ซี บอเรียมักจะพบการอักเสบของผิวหนังที่อื่นร่วมด้วย เช่น ที่โคนคิ้ว ข้างจมูก หลังหู กลางอก กลางหลัง หรือขาหนีบ ลักษณะเป็นผื่นแดงๆ และมีสะเก็ดบางๆ เป็นๆ หายๆ มักเป็นตอนที่ร่างกายอ่อนแอ เช่น เครียด วิตกกังวล นอนไม่หลับ หรือช่วงที่เจ็บป่วย ไม่สบาย โดยเฉพาะผู้ที่นอนโรงพยาบาลมักจะพบเรื่องนี้เกือบทุกคน

ซีบอเรียเกิดจากอะไร ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริง แต่สันนิษฐานว่าอาจเกี่ยวข้องกับเชื้อจุลินทรีย์ตามผิวหนัง เซลล์ผิวหนังที่แบ่งตัวเร็ว และกรดไขมัน เชื้อจุลินทรีย์ตามผิวหนังชื่อ Pityriasis ovale เป็นเชื้อยีสต์ที่อาศัยอยู่ในรูขุมขน กินไขมันและโปรตีนของผิวหนังเป็นอาหาร นอกจากนี้สิ่งรบกวนที่ทำให้เซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็ว ทำให้เกิดเซลล์ที่ยังอ่อนแอจำนวนมาก เซลล์ผิวหนังเหล่านี้เวลาโดนอะไรซ้ำเติม เช่น อากาศแห้ง ความหนาวเย็น ความเป็นด่างของสบู่ เครื่องสำอางที่มีแอลกอฮอล์ ก็จะเริ่มอักเสบเป็นผื่นแดงและลอกเป็นขุย

ประการ สุดท้ายมีปัจจัยภายในที่สำคัญ คือ กรดไขมันซึ่งเปลี่ยนมาจากไขมัน ที่อยู่ในรูขุมขนโดยพบว่าเชื้อ Pityriasis ovale สามารถเปลี่ยนไขมันธรรมดาให้เป็นกรดไขมันได้ และพบว่าผู้ที่เป็นโรคนี้จะมีผนังรูขุมขนไม่แข็งแรง เซลล์หนังกำพร้าบริเวณนั้นๆ จะหลุดลอกง่ายเนื่องจากขาดไขมันชนิดไลโนลิอิก ทำให้เซลล์เหล่านี้หลุดลอกง่ายขึ้น เมื่อมีกรดไขมันมารบกวน ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ทำให้เกิดการอักเสบแบบเรื้อรังเป็นๆ หายๆ

ซีบอเรียกับต่อมไขมัน ผิวหนังของคนเราที่ดูสดใสอยู่ได้เพราะมีส่วนประกอบของน้ำ น้ำมัน และสารให้ความชุ่มชื้นตามธรรมชาติอยู่ในเซลล์ของผิวหนังส่วนต่างๆ ส่วนประกอบที่มีมากและมีความสำคัญของเซลล์ผิวหนังคือ น้ำ ถ้าเซลล์ผิวหนังชั้นนอกเกิดขาดแคลนน้ำก็จะแห้งแตก ลอกเป็นขุย คัน น้ำมันจากต่อมไขมันฉาบเคลือบหล่อเลี้ยงผิวหนังจะเป็นตัวช่วยไม่ให้น้ำ ระเหยออก ป้องกันการสูญเสียน้ำจากเซลล์ผิวหนัง ส่วนสารให้ความชุ่มชื้นตามธรรมชาติจะช่วยดึงดูดน้ำไว้ให้อยู่กับผิวหนัง

ที่มา : นพ.วรวุฒิ เจริญศิริ
ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

http://www.bangkokhealth.com/index.php/2009-01-19-03-23-23/406--seborrhea